در روش‌های مبتنی بر نمونه‌گیری احتمال بروز انواع خطا و یا گزینش‌های اریب و biased وجود دارد. همچنین وجود فاصله زمانی بین نمونه‌گیری و اعلام نتایج تحقیق تاثیر منفی بر پایایی و اعتبار تحقیق انجام شده می‌گذارد.

یکی از مهم‌ترین سیستم‌های مورد نیاز در عرصه مدیریت بهداشت در فضای الکترونیکی (E-Health)، سیستم‌ پایش اپیدمیولوژیک(Epidemiologic surveillance) است. این سیستم‌ در تغذیه اطلاعاتی برنامه ریزان و مدیران نقش برجسته‌ای را ایفا می‌کند و از محورهای اصلی برنامه‌های بهداشتی است که توسط سازمان بهداشت جهانی نیز توصیه گردیده است. علاوه بر این درامنیت ملی کشور نیز بسیار موثربوده ویکی از ابزار اصلی شناسایی بیوتروریسم و حملات بیولوژیکی است.

نکته جالب در مورد این سیستم‌ آن است که در صورت وجود فضای یکپارچه اطلاعاتی، برای پیاده‌سازی آن ضرورتی به تولید برنامه‌های پایه‌ای نیست و بخش عمده‌ای از این برنامه‌ها توسط سایر سیستم‌ ‌ها پیاده‌سازی می‌گردد. در واقع این سیستم‌ می‌تواند به عنوان بخشی از یک سیستم کلی مدیریت استراتژیک اطلاعات در حوزه بهداشت مطرح گردد.

سیستم‌ پایش اپیدمیولوژیک، سیستمی برای آگاهی به موقع (Early Warning System) از رخدادهای در حال وقوع در سطح جامعه است و برای تعیین حجم بیماری، پیامدهای آن در جامعه و همچنین شناسایی ریسک فاکتورها و علل بروز بیماریها به کار می‌رود و ضمناً در تدوین استراتژی‌های مداخله‌ای (Intervention strategies) نیز بسیار موثر است. استراتژی‌های مداخله‌ای رویکردهای برخورد با یک رخداد بهداشتی است.

در حوزه بهداشت و سلامت عمومی وقایعی اتفاق می‌افتد که می‌تواند منجر به شیوع و گسترش بیماری‌ها گردد. سیستم‌‌های پایش اپیدمیولوژی این قابلیت را دارا هستند تا با پایش کل فضای بهداشتی از گسترش بیماری‌ها جلوگیری کنند. این سیستم‌ ‌ها ضمن بررسی کل حوزه‌ی بهداشت از طریق وقایع جاری(Ongoing) ثبت شده، پس از جمع‌بندی و استفاده از مجموعه‌ای از قواعد استنتاجی می‌توانند نسبت به شیوع بیماری‌ها هشدار دهند. برای تامین اطلاعات لازم این سیستم‌ ها باید ساز و کاری فراهم گردد تا بعضی از وقایع که می‌توانند تاثیر اپیدمیولوژیک داشته‌باشند به‌صورت رخدادهای خاص از سطوح پایین به سمت این سیستم‌ ‌ها حرکت کنند و در کوتاهترین زمان پس از وقوع، سیستم‌ ‌های پایش اپیدمیولوژیک را با خبر سازند.

مشخصات این سیستم‌ها را به صورت کلی می‌توان به شرح زیر عنوان نمود:

روشی سیستماتیک
انتخاب شاخص‌ها به روش مدرک-محور(Evidence Based) نه فرضیه-محور
پایش براساس مجموعه داده‌های که به صورت پیوسته (Ongoing)تولید می‌شوند
مبتنی بر کل جامعه (Population Based) نه نمونه‌ای از آن
عناوین قابلیت‌های کلیدی این سیستم‌ها نیز به این شرح است

کشف و اعلان رخدادهای سلامت
جمع‌آوری و ترکیب داده‌های مناسب
تحقیق و تایید موارد وقوع گسترش سریع بیماری‌ها
تحلیل‌های عادی و جاری و تولید گزارش‌های متنوع
بازخورد از مراکزی که داده‌ها را تولید کرده‌اند
ارجاع گزارشات به مراکز مهم
گزارش داده‌ها مابین سطوح مختلف مدیریت

منبع  : سعید دبیر سپهری

جهت اطلاع بیشتر در این زمینه می‌توانید به آدرس زیر مراجعه نمایید:

 

www.phac-aspc.gc.ca/publicat/cdic-mcc/19-4/b_e.html
www.who.int/topics/epidemiologic_surveillance/en